Chỉ cách đọc bản vẽ cơ khí dành cho kỹ sư mới vào nghề

Mục lục

Nếu là một kỹ sư cơ khí, nhiệm vụ cơ bản nhất của bạn đó chính là biết cách đọc bản vẽ cơ khí thì mới có thể tiến hành mọi hoạt động khác. Mặc dù là một đòi hỏi cơ bản thế nhưng khi mới bước chân vào nghề, dường như bất kể ai cũng có một nỗi lo chung đó là sợ đọc sai bản vẽ chi tiết, gây ảnh hưởng cho các quá trình tiếp theo.

Đừng quá căng thẳng, bài viết dưới đây sẽ giải quyết nỗi lo thay bạn bằng cách đưa ra phương pháp đọc bản vẽ cơ khí hiệu quả nhất.

Nói tới bản vẽ cơ khí, dân trong ngành đều hiểu chúng được sử dụng cho mục đích thể hiện các đặc điểm, các chi tiết của một loại máy móc hay một hệ thống nào đó. Ở tầm vi mô hơn thì đôi khi bản vẽ cơ khí còn được sử dụng giống chức năng của bản vẽ chi tiết vì nó có khả năng mô tả đầy đủ, cụ thể chi tiết máy một cách riêng biệt.

Thông qua bản vẽ cơ khí, người ta hiểu rõ được các yếu tố liên quan đến máy móc, sản phẩm. Các yếu tố đó bao gồm: cấu tạo, đặc điểm, cách vận hành, các chi tiết nhỏ nhất.

Mặc dù chúng ta có thể thấy được bóng dáng của chức năng bản vẽ chi tiết trong bản vẽ cơ khí nhưng bạn không nên đánh đồng giữa bản vẽ cơ khí với bản vẽ chi tiết vì phạm trù bao quát của chúng không giống nhau. Bản vẽ cơ khí có thể đọc được những chi tiết mà bản vẽ chi tiết đọc được còn bản vẽ chi tiết thì không thể thực hiện được hết các chức năng của bản vẽ cơ khí. Có nghĩa rằng, bản vẽ cơ khí có khả năng bao quát rộng hơn.

Với những điều vừa phân tích được, có thể thấy, hiểu cách đọc bản vẽ cơ khí chính là một yêu cầu bắt buộc đối với người kỹ sư cơ khí hay bất kể ai làm việc ở lĩnh vực này. Vậy cách đọc bản vẽ cơ khí là gì? Để đọc hiệu quả bản vẽ cơ khí, bạn hãy tiến hành tuần tự các bước dưới đây nhé.

1. Nắm bắt các yêu cầu cần thiết phục vụ việc đọc bản vẽ cơ khí

Việc đọc bản vẽ cơ khí không phải là việc đơn giản. Người ta cần phải trải qua quá trình đào tạo bài bản trong ngành mới có thể thực hiện. Vậy cho nên, nếu như bạn muốn đọc tốt bản vẽ cơ khí bất kỳ nào đó thì cần phải có được đầy đủ các kiến thức thuộc về họa hình, hình học và kiến thức cả của mảng vẽ kỹ thuật nữa.

Yêu cầu thứ hai mà người kỹ sư cơ khí phải đáp ứng được đó chính là hiểu rõ các đặc điểm, nguyên tắc trong hệ thống máy móc, từ chi tiết nhất đến các đặc điểm ở phạm vi lớn hơn. Đồng thời nếu như bạn đã có kinh nghiệm làm việc trong các xưởng cơ khí thì việc đọc bản vẽ cơ khí cũng không còn là nhiệm vụ khó khăn nữa.

2. Cách đọc bản vẽ cơ khí dựa trên các trình tự tiêu chuẩn

Trong ngành cơ khí có nhiều loại bản vẽ, người ra gọi chung tất cả là bản vẽ cơ khí. Mỗi loại bản vẽ riêng biệt đó có cách đọc khác nhau thế nhưng chúng đều phải đáp ứng đúng theo quy trình chuẩn. Vậy nên nội dung tiếp theo, chúng ta sẽ không đi vào tìm hiểu cách đọc chi tiết của một loại bản vẽ nào mà sẽ nắm bắt quy trình chuẩn về cách đọc của bản vẽ cơ khí nói chung nhé.

2.1. Bước 1: Xem tổng quan bản vẽ cơ khí, đọc nội dung khung tên

Muốn khám phá một yếu tố nào đó, chúng ta sẽ cần phải có cái nhìn tổng quan về chúng. Khi đọc bản vẽ cơ khí, việc tìm hiểu thông tin tổng quan là rất quan trọng để bạn hiểu được mọi yếu tố thuộc về một loại cơ khí nào đó. Nhưng tìm hiểu thông tin tổng quan ở đây không cần thiết bạn phải quan sát tỉ mỉ thật kỹ máy móc cơ khí đó mà chỉ cần thông qua bản vẽ cơ khí là đã có thể hiểu được tất tần tật các yếu tố thuộc về sản phẩm cơ khí đó bởi vì trong bản vẽ đã thể hiện rất đầy đủ các thông tin tổng quan về máy móc. Những thông tin đó có thể là tên của máy móc, chi tiết, vật liệu  tạo thành, số lượng máy móc/ chi tiết, cụ thể khách đặt hàng máy móc/ chi tiết đó, các yêu cầu cụ thể về bề mặt, tỷ lệ biểu diễn trong bản vẽ,…

Bạn sẽ tìm kiếm các thông tin tổng quan này tại phần đóng khung ghi chú nằm dưới góc phải bản vẽ cơ khí cần đọc. Dường như tại khung tên của bản vẽ cơ khí này, bạn có thể tìm thấy được rất nhiều những thông số quan trọng.Thông qua các số liệu đó, người kỹ sư cơ khí sẽ nắm được một cách khái quát các đặc điểm liên quan tới bản vẽ cơ khí từ đó dễ hình dung ra được hình dáng của vật thể cơ khí, tính năng, nguyên lý làm việc cùng với nhiều đặc điểm khác của nó. Lợi ích thiết thực nhất mà bước đầu tiên mang lại đó là giúp kỹ sư đọc được thông tin hình chiếu thể hiện trong bản vẽ ở bước tiếp sau đây.

2.2. Bước 2: Đọc bản vẽ cơ khí thông qua quá trình phân tích hình chiếu, cạnh cắt của chi tiết/ máy móc

Nếu đã hoàn thành bước 1, bạn có cái nhìn tổng quan nhất về bản vẽ này rồi thì đã đến lúc, bạn đi vào những phần có vẻ khó khăn hơn, mở đầu cho điều đó chính là đọc tới các hình biểu diễn của chi tiết/ máy móc có ở bên trọng bản vẽ. Những hình biểu diễn này cũng khá đa dạng, chúng bao gồm các mặt cắt của vật thể, hình chiếu của chính nó,...

Nguyên tắc đọc ở bước 2 đó là đọc các thông số từ trái qua phải. Tiếp đến, cần xác định được đâu sẽ là hình chiếu chính nằm trong bản vẽ cơ khí và đâu là hình cắt được trích ra.Các loại hình này đều có những mối liên quan mật thiết mà bạn cần phải xem xét thật cẩn thận, chi tiết. Tất nhiên bản vẽ cũng đã thể hiện dược một cách tỉ mỉ mối quan hệ đó để cho bạn nhìn ra.Từ việc hiểu mối quan hệ thông qua hình vẽ, bạn sẽ biết rõ về mối quan hệ trong việc lắp ghép các phần chi tiết của vật dụng cũng như cách để gia công, tạo ra chi tiết, vật dụng đó.

2.3. Đọc kích thước của vật dụng: từ chung đến riêng của chi tiết và hệ thống máy

Bước 3 được nhận định là rất quan trọng. Người đọc bản vẽ cơ khí cần phải phân tích dược các kích thước của từng chi tiết cấu thành vật dụng đến cấp phân tử như vậy sẽ biết rõ các chi tiết và máy móc đó có kích thước to nhỏ, dài ngắn ra sao.

Thường thì trong một bản vẽ cơ khí, người ta chia ra để thể hiện hai loại kích thước đó là kích thước quan trọng và kích thước chỉ mang tính tham khảo. Trong đó, vị trí thể hiện thông tin kích thước quan trọng đó là ở bên trong khung vuông, còn ngoặc kép là nơi mà kích thước tham khảo được biểu diễn.

Ngoài chú ý đến hai loại kích thước này thì người đọc bản vẽ cũng cần để ý đến cả những kích phi, tức là kích thước tròn của chi tiết lỗ.

2.4. Bước 4: Đọc những yêu cầu cho: kỹ thuật vật dụng, dung sai, độ nhám bề mặt của vật dụng

Có rất nhiều thông số cần đọc và ghi nhớ khi đã bước sang bước thứ tư. Vì vậy mà bạn hãy chuẩn bị một cuốn sổ tay và ghi chép lại cẩn thận để quá trình làm việc thêm phần hiệu quả nhé. Bước đọc thông tin 3 yếu tố trên sẽ kết thúc quá trình đọc bản vẽ cơ khí của bạn. Cách đọc bản vẽ cơ khí tại bước này cũng phải thận trọng hết sức.

Trước tiên, chúng ta sẽ xác định rõ ràng độ nhám của bề mặt chi tiết vật dụng. Tìm các thông tin này ở khu vực nào trên bản vẽ? Bạn hãy nhìn ngay trong hình biểu diễn nhé, thường chúng sẽ được nằm ở góc phải.

Các thông số liên quan tới kỹ thuật, kích thước, dung sai hay độ nhám đều có tác dụng cung cấp cho người kỹ sư cơ khí căn cứ để xác định ra các biện pháp công nghệ cùng nhằm bảo toàn được kích thước, được độ nhám tiêu chuẩn theo các yêu cầu về mặt kỹ thuật của sản phẩm.

3. Nắm bắt những lưu ý quan trọng khi đọc bản vẽ cơ khí

Nắm bắt được các lưu ý cần thiết trong quá trình đọc cũng là một cách đọc bản vẽ cơ khí hiệu quả mà chúng ta cần phải chú trọng thực hiện. Vậy có những lưu ý gì đáng để chúng ta ghi nhớ?

Trước tiên hãy hiểu rõ quy ước của việc biểu diễn hình vẽ. Khi bạn biểu diễn những hình chiếu của vật dụng ở trên bản vẽ cơ khí thì có thể bỏ qua những chi tiết bị che mất và chúng cũng đã được thể hiện rõ ràng ở trên mặt cắt và hình cắt; bỏ qua các chi tiết đơn giản. Đối với những bản vẽ cơ khí thể hiện ở mức tỷ lệ nhỏ thì bạn không cần thiết phải biểu diễn hết tất cả những chi tiết của vật dụng trong bản vẽ, có thể bỏ qua các yếu tố như góc lượn, mép vát, rãnh thoát dao, khía nhám.

Tiếp theo, hãy chuẩn bị đầy đủ mọi tài liệu có liên quan đến bản vẽ cần đọc.

Hình dung sẵn các yếu tố sẽ được biểu diễn của vật dụng, chọn ra phương pháp biểu diễn chúng sao cho phù hợp để thể hiện được toàn bộ những yếu tố cần đọc và phù hợp về kỹ thuật.

Đừng quên ghi vào trong bản vẽ đầy đủ những yêu cầu về mặt kỹ thuật cho các yếu tố được biểu diễn.

Ngoài những lưu ý trên, người đọc bản vẽ cơ khí cần phải chú trọng việc trang bị kiến thức cơ bản về kỹ thuật, học hỏi cách vẽ kỹ thuật của vật dụng cơ khí. Có thể tích lũy các kinh nghiệm, học hỏi thêm kiến thức mới, kỹ năng mới từ các chuyên gia về cơ khí.

Nhìn chung, việc đọc bản vẽ cơ khí rất quan trọng trong việc giúp bạn hiểu được sản phẩm cơ khí để phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau trong kỹ thuật cơ khí và công nghiệp. Vậy nên, đừng trở thành một người kỹ sư nghiệp dư mù mờ kiến thức cơ bản khi không biết cách đọc bản vẽ cơ khí nhé. Nếu chưa tự tin về khả năng đó của mình, mong rằng những chia sẻ trong bài viết này sẽ giúp ích nhiều cho bạn.

Đăng ngày 20/11/2020, 15 lượt xem