Tìm hiểu quy trình kế toán thuế mà các doanh nghiệp cần nắm vững

Mục lục

1. Khái niệm về kế toán thuế và quy trình kế toán thuế

Công việc kế toán thuế hiện nay luôn là một trong những công việc quan trọng đối với các doanh nghiệp, dù đối với doanh nghiệp có quy mô lớn hay nhỏ thì tầm quan trọng của công việc này luôn được quan tâm. Nhưng những quy trình để thực hiện công việc này cũng được xác định sẵn, yêu cầu những người làm nghiệp vụ kế toán cần tuân theo một cách nghiêm chỉnh. 

Vậy kế toán thuế cũng như quy trình kế toán thuế là gì? Theo tên gọi “Kế toán thuế” là một công việc trong khối ngành kinh tế với chức vụ và nghiệp vụ được chuyên biệt về công việc tính toán, kiểm tra, thống kê mọi số liệu đặc biệt là vấn đề về thuế của các doanh nghiệp. Tùy thuộc vào quy mô và công việc của doanh nghiệp mà các doanh nghiệp sẽ có một hay nhiều kế toán thuế khác nhau, công việc sẽ được phân bổ theo chức vụ. Công việc này trong Tiếng anh được gọi là Tax accounting, được khá phổ biến bên cạnh các từ tên gọi khác. 

Tuy sẽ có nhiều công việc phải làm đối với công việc này nhưng tất cả công việc đối với kế toán thuế đều phải tuân thủ theo một quy trình nhất định, được gọi là quy trình kế toán thuế. Quy trình kế toán thuế đã có những khuôn mẫu rõ ràng nên mọi quy trình làm việc của người kế toán thuế cũng phải luôn tuân thủ theo những yêu cầu công việc được đặt ra ấy.  

2. Những điều người kế toán cần nắm rõ về quy trình kế toán thuế

Khi nhắc đến hoạt động kinh doanh việc ghi nhận và tổng hợp số liệu trong mọi giao dịch, kinh doanh là điều tối thiểu mà mỗi doanh nghiệp nào cũng phải quản lí nghiêm chỉnh. Mọi hoạt động kinh doanh đều đứng dưới quyền quản lí của nhà nước do vậy mà mỗi doanh nghiệp khi bắt đầu kinh doanh cũng cần phân bổ ra 2 kiểu thuế: Thuế đầu vào và thuế đầu ra.

Người kế toán thuế sẽ phải tổng hợp lại tất cả những chứng từ hay hóa đơn giao dịch liên quan đến thuế để xem xét và tính toán hai loại thuế đầu ra và thuế đầu vào của doanh nghiệp cho phù hợp. Mọi hoạt động thống kê và tính toán sẽ được phụ thuộc vào các hoạt động sau đây:

2.1. Thu thập và xử lý thông tin liên quan đến thuế

Sau khi nhận được các giấy tờ chứng từ thống kê từ kế toán, nhân viên kế toán thuế cần xem xét và sàng lọc những loại chứng từ đã phát sinh, lấy đó là cơ sở để tính thuế đầu vào và thuế đầu ra. Mọi hoạt động sẽ dựa trên hóa đơn ghi nhận có sẵn sau mỗi hoạt động giao dịch. Bằng những kiến thức nghiệp vụ có sẵn người kế toán thuế sẽ tính thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ cho mỗi hóa đơn mua hàng.

Khi đã xác định và phân loại thuế, kế toán thuế sẽ phân tích, xem xét và tiến hành kiểm tra mọi thông tin cũng như số liệu, khi mọi thứ đã thỏa đáng nhân viên kế toán sẽ hạch toán lại toàn bộ thuế. Công việc này có thể là đơn giản nhưng nếu người kế toán không thực hiện nghiêm chỉnh đúng quy trình thì đôi khi sẽ làm ảnh hưởng và gây tổn thất lớn cho công ty, nên việc thu thập và xử lí thông tin liên quan đến thuế là vô cùng quan trọng. 

2.2. Phân tích thông tin từ số liệu và đưa ra những kế hoạch cho công việc cho nhà quản lí

Đây là một trong những bước nghiệp vụ quan trọng để đánh giá một người kế toán thuế giỏi hay không, kỹ năng phán đoán cũng như giải quyết và cách giải quyết công việc. Yêu cầu về hiểu luật và tuân thủ theo những điều luật đã được ban hành là điều vô cùng quan trọng không chỉ riêng đối với công việc kế toán thuế mà còn đối với các công việc khác. Những quy định về thuế luôn được cập nhật liên tục vì thế người kế toán thuế cũng cần chủ động trong việc áp dụng và hiểu biết về thuế. Vận dụng những công cụ, kiến thức có sẵn để có thể so sánh, đối chiếu cũng nhứ tính thuế trước và sau để nộp theo đúng quy định, tránh những sai sót không đáng có, gây hậu quả xấu có thể phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Sau khi thực hiện đúng những yêu cầu về số liệu cũng như việc đóng và nộp thuế, công việc kế toán thuế còn có thể từ những số liệu phân tích có sẵn để đề xuất hướng đi cũng như kế hoạch xây dựng công việc kinh doanh đối với các nhà quản lí.

2.3. Làm báo cáo thuế

Sau các chu trình kiểm duyệt sẽ tới các công việc quan trọng sau nhằm nộp và kê khai đúng quyền, nghĩa vụ của doanh nghiệp trong việc đóng thuế cho nhà nước. Người kế toán thuế sẽ là người đại diện và có trách nhiệm đối với việc kê khai thuế và nộp các loại thuế thông qua phiếu kê khai đóng thuế. Thời điểm nộp tờ khai thuế được nộp cho cơ quan thu thuế nhà nước một cách hợp lệ, thì đấy mới được ghi nhận là công ty, doanh nghiệp đã thực hiện đúng nghĩa vụ đóng thuế doanh nghiệp của mình. Mọi hoạt động trên đều được kế toán thuế đứng ra kiểm soát và đại diện công ty nhập và xác nhận thôi tin. Tùy thuộc vào doanh thu cũng như quy mô của doanh nghiệp và kể cả những thứ bên cạnh như giá trị dịch vụ cung cấp của năm trước liền kề theo qui định của pháp luật về thuế. Dựa vào những yếu tố đó để báo cáo và xác định xem doanh nghiệp phải báo cáo thông thời gian tháng hay quí.

3. Quy trình kế toán thuế chi tiết giải quyết mọi thắc mắc trong nghiệp vụ kế toán

3.1. Sử dụng nghiệp vụ để giải quyết vấn đề kinh tế phát sinh

Các vấn đề kinh tế phát sinh hiện nay trong kinh doanh có thể nói là rất nhiều, nhưng để xếp theo từng loại công việc cần dùng đến nghiệp vụ kế toán để giải quyết thì được phân theo 2 loại là công việc giải quyết hằng ngày và công việc liên quan đến kinh doanh và tiền thuế của cả doanh nghiệp. Về công việc hằng ngày có thể kể đến như: Nghiệp vụ chi tiền tạm ứng cho nhân viên; Nghiệp vụ bán hàng cho những đơn hàng chưa thu tiền,... Đó là những công việc hằng ngày đơn giản mà có lẽ người kế toán có thể giải quyết.

3.2. Lập báo cáo giấy tờ chứng từ kế toán

Sau những công việc sử dụng nghiệp vụ kế toán bên trên được diễn ra người kế toán thuế cần thu thập thông tin, số liệu,... lập báo cáo giấy tờ chứng từ kế toán cho việc thực hiện thống kê và tập hợp dữ liệu, chứng minh có sự phát sinh, đã có quá trình giao dịch được diễn ra.

3.3. Ghi số sách kế toán nhằm lưu lại thông tin phục vụ cho quá trình đối chiếu

Căn cứ vào những chứng từ đã được sàng lọc, khâu ghi nhận lại vào số cái kế toán là vô cùng quan trọng, thao tác này được sử dụng để ghi nhận mọi quá trình giao dịch của công ty, yêu cầu những người làm kế toán thuế phải đi rành mạch, rõ ràng vì nội dung ghi chép trên có giá trị pháp lý khi có lỗi không may xảy ra. 

3.4. Thực hiện bút toán cuối kì và bút toán kết chuyển

Đây là thao tác đòi hỏi cần có ở mỗi doanh nghiệp, yêu cầu kế toán thuế thực hiện sau mỗi tháng hoặc mỗi quý. Một từ đơn giản hơn là quyết toán hay kết sổ hàng tháng, đây là công việc tổng kết lại mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp của tháng hay quý. Kết quả nhận được sẽ được dùng để đánh giá mức lợi nhuận hoặc chi tiêu của cả doanh nghiệp. Mục đích của hoạt động này nhằm kiểm tra hay thống kê số dư hay vốn hiện có của doanh nghiệp từ đó phân tích để phối hợp với các bộ phận đưa ra chiến lược kinh doanh cho phù hợp. 

3.5. Lập bảng phân tích cân đối chi phí phát sinh

Phương thức lập bảng này được dựa vào số liệu và nội dung đã được ghi chép ở số cái kế toán và sổ chi chép chi tiết mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Việc lập bảng kê khai trên giúp cho các bước phân tích được diễn ra dễ dàng, tổng quát về toàn bộ doanh thu của doanh nghiệp.

3.6. Tạo dựng biên bản báo cáo tài chính và thực hiện quyết toán thuế

Khi lập báo cáo tài chính người kế toán thuế sẽ dựa vào những số liệu được phân tích và kê khai ở các quy trình kế toán thuế ban đầu. Khi lập báo cáo tài chính cần lập nên 4 biểu mẫu với nội dung và chức năng khác nhau (Bảng cân đối kế toán, bản báo cáo kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, bảng lưu chuyển tiền tệ, bản thuyết minh về báo cáo tài chính). Bên cạnh những biểu mẫu liên quan đến báo cáo tài chính, sau khi kê khai và tính toán đầy đủ nội dung cũng như số liệu của việc kinh doanh. Bước lập biên bản tiếp theo chính là biên bản báo cáo quyết toán thuế, có hai dạng thuế cần được kê khai để xét duyệt đóng cho nhà nước là thuế doanh nghiệp và thuế cá nhân.

Thời gian để nộp đầy đủ các loại giấy tờ như báo cáo tài chính vào báo cáo quyết toán thuế được định sẵn là 90 ngày tính từ ngày kết thúc năm tài chính. Do vậy, người kế toán thuế cần có trách nhiệm tuân thủ và chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ để đáp ứng yêu cầu của cơ quan thu thuế nhà nước, tránh các tình trạng chậm trễ khiến doanh nghiệp chịu mức phạt không đáng có. 

3.7. Kết thúc quá trình kê khai thuế, in sổ sách, lưu kho

Đây là thao tác cuối cùng trong quy trình kế toán thuế, sau khi mọi công việc đã được thông báo và không có sự cố nào từ cơ quan thu thuế thì các sổ sách sẽ được kết sổ và in thành quyển và lưu kho. Vì số liệu kế toán là điều quan trọng, việc lưu trữ bảo quản lại là những điều cần thiết sẽ giúp cho việc tra cứu những vấn đề liên quan sau này.

Trên đây là tất cả những gì mà bài viết muốn giới thiệu giúp bạn hiểu rõ hơn về quy trình kế toán thuế, hi vọng bạn sẽ thấy hứng thú với nội dung mà bài viết chia sẻ, theo dõi thêm nhiều bài viết bổ ích khác trên trang để biết thêm nhiều điều thú vị khác nhé!

Đăng ngày 20/11/2020, 17 lượt xem