Tái bảo hiểm là gì? Các hình thức cơ bản của tái bảo hiểm?

Mục lục

1. Đi tìm câu trả lời “Tái bảo hiểm là gì?”

Thực tế hiện nay, bất cứ vấn đề nào đều tồn tại rủi ro xung quanh nó. Và chính những sự rủi ro này là nguyên nhân dẫn đến nghiệp vụ tái bảo hiểm đang rất thịnh hành trên thế giới hiện nay. Nó hoạt động vô cùng sôi nổi và đem đến những tín hiệu khá tích cực. Tuy nhiên, hiện tại ở Việt Nam thì tái bảo hiểm vẫn còn khá mới mẻ. Vậy, tái bảo hiểm là gì?

Tái bảo hiểm được hiểu là một loại nghiệp vụ, mà ở đó, các nhà bảo hiểm chuyển một phần lợi ích từ hợp đồng bảo hiểm với khách hàng mà họ có cho một công ty bảo hiểm khác thông qua hợp đồng tái bảo hiểm. Điều này nhằm đảm bảo được việc giảm những rủi ro có thể xảy ra với công ty bảo hiểm gốc. Nói một cách đơn giản thì tái bảo hiểm chính là bảo hiểm của công ty bảo hiểm.

Bên cạnh việc chuyển nhượng lại quyền lợi cho công ty khác từ hợp đồng bảo hiểm với khách hàng mình có được thì công ty bảo hiểm được chuyển nhượng đó cũng phải chịu một phần trách nhiệm liên quan. Hay có thể nói việc tái bảo hiểm chính là hình thức phân tán rủi ro mà công ty bảo hiểm gốc thực hiện để có sự san sẻ những rủi ro đó khi những điều này xảy ra vượt quá khả năng chi trả của họ. 

Hiện nay, việc tái bảo hiểm luôn gắn với các nghiệp vụ bảo hiểm gốc ban đầu do được hình thành dựa trên nền tảng cơ sở của bảo hiểm gốc. Hợp đồng tái bảo hiểm được coi là một bản hợp đồng độc lập và mối quan hệ hợp đồng giữa hai bên là công ty bảo hiểm - khách hàng không bị ảnh hưởng hay đụng chạm gì tới.

Với mỗi loại tái bảo hiểm khác nhau sẽ có chức năng khác nhau. Tuy nhiên, với việc tái bảo hiểm nói chung thì nó có chức năng chủ yếu là đảm bảo cho việc kinh doanh của công ty bảo hiểm gốc. Cụ thể:

- Tái bảo hiểm giúp cho việc giảm sự chênh lệch trong kinh doanh một cách tuyệt đối khi tỷ lệ giữa chi phí thu về và chi cho bồi thường được giữ nguyên.

- Giúp giảm thiểu và loại trừ được các tổn thất lớn có thể xảy ra.

- Giúp cân bằng được các chênh lệch do việc có quá nhiều tổn thất xảy ra với công ty bảo hiểm gốc.

2. Vai trò của tái bảo hiểm hiện nay ra sao?

Tái bảo hiểm không phải tự nhiên được trọng dụng và sử dụng một cách phổ biến trên thế giới hiện nay. Mặc dù, tại Việt Nam còn có khá ít các công ty tái bảo hiểm khi chỉ có 2 công ty hoạt động lĩnh vực này là Công ty Tái bảo hiểm Quốc gia Việt Nam và Công ty tái bảo hiểm PVI - PVI Re. Thế nhưng, tái bảo hiểm lại có vai trò quan trọng với cả công ty bảo hiểm cũng như khách hàng.

- Tái bảo hiểm giúp phân chia sự rủi ro, là cơ sở góp phần giúp ổn định tình hình về tài chính cho các công ty bảo hiểm ban đầu. Điều này giúp ích rất lớn trong các trường hợp những công ty gốc này xảy ra các sự cố hay việc tích lũy gặp các rủi ro.

- Góp phần nâng cao nhận thức và khả năng có thể nhận được bảo hiểm của công ty bảo hiểm ban đầu trong các trường hợp rủi ro về tài chính vượt mức khả năng có thể chi trả. Trường hợp này sẽ xảy ra nhiều với việc các hợp đồng bảo hiểm có số tiền với giá trị lớn và mức trách nhiệm cao. Điều này sẽ ảnh hưởng đến việc cơ hội có thể nhận được bảo hiểm của doanh nghiệp, công ty bảo hiểm gốc đối với khách hàng.

- Tái bảo hiểm giúp cho công ty tăng cơ hội nhận được các bản hợp đồng về bảo hiểm với giá trị lớn, vừa đảm bảo được việc đáp ứng quyền lợi khách hàng, đảm bảo được khả năng có thể thanh toán cũng như không phải từ chối, bỏ lỡ khách hàng tiềm năng.

- Đảm bảo cho phép và giúp các công ty gốc có thể thực hiện một cách đầy đủ các nhiệm vụ, nghĩa vụ với các khách hàng cho dù xảy ra các rủi ro.

- Là một công cụ giúp cho việc quản trị rủi ro hiệu quả hơn với các chuyên gia bảo hiểm trong việc chia sẻ rủi ro với các doanh nghiệp khác.

- Được hỗ trợ về mặt tài chính, nhân lực và các mặt kỹ thuật khác từ việc chia sẻ quyền lợi, trách nhiệm với các công ty bảo hiểm khác qua hợp đồng tái bảo hiểm.

- Là công cụ giúp cho khách hàng có thể yên tâm hơn về việc đảm bảo khả năng thanh toán của công ty bảo hiểm gốc. Việc bồi thường của khách hàng có thể diễn ra một cách kịp thời nhất.

- Không chỉ là sự chia sẻ rủi ro giữa các công ty bảo hiểm với nhau mà tái bảo hiểm còn là sự phân tán, chia sẻ rủi ro giữa các quốc gia với nhau. Do vậy, những tổn thất có thể được chia sẻ với số đông những người tham gia bảo hiểm này.

3. Các hình thức của tái bảo hiểm hiện nay là gì?

Hiện nay, tái bảo hiểm có 3 hình thức cơ bản đó là: Tái bảo hiểm tạm thời, Tái bảo hiểm cố định và Tái bảo hiểm lựa chọn - bắt buộc. Với mỗi hình thức tái bảo hiểm khác nhau sẽ có những ưu, nhược điểm riêng của mình. 

3.1. Hình thức tái bảo hiểm tạm thời

Đây là hình thức tái bảo hiểm mà công ty bảo hiểm gốc sẽ chuyển nhượng cho công ty tái bảo hiểm theo từng dịch vụ riêng hay các đơn bảo hiểm một cách riêng lẻ. Hình thức tái bảo hiểm này còn được gọi là tái bảo hiểm tùy ý lựa chọn.

Công ty bảo hiểm gốc có quyền lựa chọn việc tái bảo hiểm bất kỳ dịch vụ hay đơn bảo hiểm nào cho công ty tái bảo hiểm. Bên cạnh đó, công ty tái bảo hiểm có quyền nhận hoặc từ chối dịch vụ hay đơn bảo hiểm đó. 

Thực tế thì hầu hết các công ty hay các nhà tái bảo hiểm sẽ thực hiện việc đánh giá các rủi ro từ những dịch vụ mà công ty bảo hiểm gốc đưa ra trước khi quyết định có tái bảo hiểm hay không. 

Ưu điểm của hình thức tái bảo hiểm này chính là:

- Các công ty bảo hiểm nhỏ, kinh nghiệm ít và hạn chế có thể nhận được các dịch vụ lớn mặc dù nằm ngoài khả năng của họ. Điều này được thực hiện thông qua việc sử dụng các nghiệp vụ chuyên môn và khả năng vốn từ thị trường quốc tế. 

- Các công ty bảo hiểm gốc có khả năng nhận được các dịch vụ nằm ngoài phạm vi, lĩnh vực khai thác thông thường của mình. 

- Các nhóm gồm các công ty bảo hiểm gốc có thể thực hiện đánh giá rủi ro và chia sẻ những rủi ro đó với nhau và đảm bảo được doanh thu ổn định cho các bên.

Nhược điểm của tái bảo hiểm tạm thời:

- Mất nhiều thời gian vì mỗi dịch vụ được tái bảo hiểm sẽ phải thực hiện riêng lẻ.

- Làm tăng khả năng phải nhường cho các công ty lớn về những dịch vụ tái bảo hiểm . Dẫn đến việc giảm lợi nhuận rất dễ xảy ra.

- Phải lặp lại toàn bộ các quy trình, thủ tục khi việc tái bảo hiểm diễn ra mới. 

3.2. Hình thức tái bảo hiểm cố định

Đây là hình thức tái bảo hiểm mà các công ty bảo hiểm gốc sẽ phải chuyển nhượng toàn bộ các rủi ro có thể xảy ra trong hợp đồng bảo hiểm cho công ty tái bảo hiểm. Điều này đồng nghĩa với việc công ty tái bảo hiểm sẽ phải chịu trách nhiệm bảo hiểm toàn bộ những rủi ro đó. Hình thức bảo hiểm này còn được biết đến là tái bảo hiểm bắt buộc.

Ưu điểm của tái bảo :

- Giúp cho việc ký kết hợp đồng tái bảo hiểm diễn ra nhanh chóng hơn do không mất thời gian trong việc định phí bảo hiểm của những rủi ro trong bảo hiểm gốc.

- Tăng khả năng đảm bảo an toàn cho các công ty bảo hiểm gốc.

- Công ty tái bảo hiểm có khả năng nhận được nhiều dịch vụ hơn.

- Công ty tái bảo hiểm có thêm điều kiện để thu được phí lớn, thông qua việc chấp nhận các rủi ro mới để có thể nâng cao và đẩy mạnh các tiến bộ của ngành kỹ thuật. 

Nhược điểm của hình thức này:

- Thiếu tính linh hoạt trong những trường hợp thay đổi của công ty bảo hiểm gốc.

- Ngay cả những rủi ro nhỏ cũng phải đem đi để thực hiện việc tái bảo hiểm, trong khi công ty bảo hiểm gốc vân có khả năng chi trả.

- Các công ty tái bảo hiểm có khả năng sẽ phải chịu những thiệt hại, tổn thất lớn nếu như các công ty bảo hiểm gốc có nghiệp vụ kém.

3.3. Hình thức tái bảo hiểm lựa chọn - bắt buộc

Với hình thức tái bảo hiểm này thì công ty bảo hiểm gốc sẽ không cần phải bắt buộc thực hiện việc chuyển nhượng tất cả các dịch vụ nhưng các công ty tái bảo hiểm sẽ phải bắt buộc chấp nhận tất cả những dịch vụ mà nội dung cũng như các điều khoản đã được quy ước trong hợp đồng do công ty bảo hiểm gốc đưa ra.  

Những ưu điểm của hình thức này như:

- Công ty bảo hiểm gốc có thể lực chọn tùy ý dịch vụ bất kỳ nào đó vượt quá khả năng của mình để chào tái bảo hiểm.

- Công ty tái bảo hiểm có thể nhận được nguồn phí lớn hơn.

- Công ty bảo hiểm gốc có thể chào tái bảo hiểm theo từng phần liên quan đến trách nhiệm thặng dư.

Những nhược điểm:

- Công ty tái bảo hiểm không có quyền từ chối những rủi ro mà công ty bảo hiểm gốc đã chuyển nhượng cho họ. Tuy nhiên, hầu hết những rủi ro này đều phải phù hợp với những điều khoản đã được quy ước trong hợp đồng tái bảo hiểm. 

- Đây được xem là hình thức rất không phù hợp với các công ty tái bảo hiểm bởi việc cung cấp các nguồn dịch vụ là không thường xuyên cũng như tổn thất gây ra khá thất thường. 

- Chi phí hành chính cần bỏ ra với hình thức này khá tốn kém. Đặc biệt trong trường hợp công ty bảo hiểm gốc có quá nhiều đơn vị rủi ro cần thực hiện tái bảo hiểm. 

Với các hình thức tái bảo hiểm nói chung thì việc sử dụng các hình thức nào tùy thuộc vào mục đích cũng như nhu cầu của công ty bảo hiểm gốc và sự đồng thuận của công ty tái bảo hiểm. Thực tế thì tái bảo hiểm là một nghiệp vụ nhằm đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp bảo hiểm gốc là chính. Vì thế, mọi quyết định được đưa ra liên quan đến việc tái bảo hiểm nahwfm mục đích đảm bảo được sự tồn tại và doanh thu ổn định cho các công ty bảo hiểm gốc.

Trên đây là những thông tin về tái bảo hiểm. Hy vọng với những thông tin này thì các bạn đã có thể hiểu được tái bảo hiểm là gì và nắm bắt được các hình thức của loại nghiệp vụ này hiện nay. Thông qua đó, việc áp dụng tái bảo hiểm sẽ dần trở nên phổ biến hơn tại Việt Nam và giúp cho thị trường bảo hiểm được phát triển một cách mạnh mẽ, nhanh chóng hơn trong tương lai sau này.

Đăng ngày 20/11/2020, 34 lượt xem