NGHỀ GỐM - Ngọn lửa đam mê trong những tâm hồn Việt

Mục lục

1. Tìm hiểu đôi nét về nghề gốm ở nước ta

Là người con của Việt Nam, chắc hẳn không ai là không biết đến nghề Gốm - Nghề truyền thống mang đậm nét văn hoá dân tộc. Khi chứng kiến những nghệ nhân làm gốm, bạn không chỉ nhận thấy ở họ là những đôi bàn tay khéo léo, thực hiện các động tác uyển chuyển và trong đó còn ẩn chứa cả sự nghiêm túc, sự say mê thả hồn mình vào trong những sản phẩm gốm đó.

Do nó xuất hiện từ rất lâu nên chẳng ai có thể nhớ và tính nổi số năm chính xác nó tồn tại, chỉ biết rằng các thế hệ truyền lại cho nhau và cho đến đời nay nó vẫn được duy trì đúng bản chất của nó.

Các sản phẩm gốm được tạo ra từ đất nung, chưa được tráng men và sẽ có màu vàng đồng, màu cam thậm chí là đỏ cam. Đây là những gam màu sặc sỡ mà rất nhiều người yêu thích và đem về trưng bày.

Người làm Gốm được gọi là nghệ nhân, và không phải ai cũng có thể trở thành nghệ nhân Gốm, họ cần phải được trải qua quá trình học tập, rèn luyện đặc biệt phải có sự khéo léo trong đôi bàn tay thì mới có thể theo đuổi nghề. 

Chắc hẳn bạn đang tò mò về công việc của nghệ nhân Gốm, vậy thì ngay sau đây tôi sẽ chỉ cho các bạn về công việc cụ thể của nghề Gốm là gì, mời các bạn theo dõi nội dung phần bên dưới.

2. Nghề gốm là làm những công việc gì?

Với nghệ nhân Gốm, mọi người thường nghĩ công việc của họ rất đơn giản, tuy nhiên hoàn toàn không phải vậy. Để tạo ra những sản phẩm gốm hút mắt người nhìn như vậy chắc chắn không phải điều dễ dàng. Không chỉ vẻ bề ngoài mà yếu tố hất lượng cũng rất quan trọng, nó quy định giá trị thực của sản phẩm gốm đó. 

Những khái quát trên đây đã làm cho bạn hiểu rõ về nghề Gốm chưa? Cùng tìm hiểu kỹ hơn về công việc của họ ở nội dung sau đây:

2.1. Nghệ nhân gốm cần phải lựa chọn loại đất phù hợp

Nghề gốm cũng giống như những ngành nghề khác, khi tại ra sản phẩm cũng cần được lựa chọn kỹ nguyên liệu đầu vào vì nó có ảnh hưởng lớn đến chất lượng của sản phẩm. Có nhiều sản phẩm chất lượng khác nhau mang giá thành khác nhau, do vậy tùy vào mục tiêu sản phẩm là chất lượng thấp hay cao mà người ta sẽ phải tuyển chọn những nguyên liệu sao cho phù hợp nhất.

Chọn loại đất là công việc đầu tiên mà các nghệ nhân gốm cần phải thực hiện, người không biết sẽ nhìn thấy tất cả các loại đất đều giống nhau, nhưng không chúng là khác nhau và chỉ có những nghệ nhân thực sự mới có thể phân biệt chúng. Công việc này không hề đơn giản chút nào, đất cũng có 5, 7 loại đất khác nhau hơn nữa cần phải nắm được đặc tính của từng loại sau đó áp vào từng loại sản phẩm để xem nó có phù hợp hay không.

Công đoạn làm đất rất vất vả, loại đất thường được các nghệ nhân sử dụng để làm gốm đó là đất cao lanh và đất sét. Tuy nhiên khi có đất rồi người ta còn phải tinh chế nhiều khâu khác nữa như thái mỏng, nhào trộn để loại bỏ những tạp chất có ở trong đất.

Đất sét khi lấy về thường rất cứng, vì vậy khi nhào nặn cần phải tưới thêm nước để tăng độ dẻo cho đất và giúp thuận tiền cho quá trình chế biến của con người hơn.

2.2. Tạo hình cho sản phẩm gốm là công việc chủ chốt

Xong khâu nhào nặn đất, chúng ta đã có được nguyên liệu chuẩn của sản phẩm, việc tiếp theo mà các nghệ nhân phải làm đó là tạo hình cho sản phẩm. Đây là công đoạn rất quan trọng đấy nhé bởi vì nó quy định hình dáng cho sản phẩm gốm cuối cùng.

Người thợ gốm sẽ sử dụng các phương pháp khác nhau để tạo ra sản phẩm có với hình thù mong muốn. Các phương pháp được sử dụng đó là tạo hình trên bàn xoay, tạo hình bằng khuôn và tạo hình bằng tay ( nặn đắp bằng tay).

Tuỳ vào từng loại sản phẩm mà họ muốn tạo ra có độ dày mỏng khác nhau, hoa văn khác nhau thì người thợ gốm sẽ áp dụng những phương pháp khác nhau để tạo ra sản phẩm.

Ví dụ: 

Những sản phẩm được tạo ra với số lượng lớn như là bát, đĩa thì người nghệ nhân thường sử dụng phương pháp tạo hình bằng khuôn để đảm bảo tiến độ và sự giống nhau.

Còn với những sản phẩm có kích thước lớn như chum, vại,... thì họ lại sử dụng phương thức tạo hình bằng bàn xoay.

2.3. Trang trí hoa văn bắt mắt

Để thu hút sự chú ý của người tiêu dùng, những sản phẩm gốm không chỉ đáp ứng về mặt chất lượng mà còn phải thoả mãn được yêu cầu ngoại hình. Sản phẩm được tạo ra cần phải đa dạng và được trang trí bằng những văn hoa bắt mắt.

Người nghệ nhân gốm có thể sử dụng các hình thức vẽ khác nhau để cho ra đời những tác phẩm cực kỳ đẹp mắt. Vẽ trên gốm ( trên men dưới men ) được đánh giá rất cao vì những họa tiết được tạo ra đều do chính tay những nghệ nhân gốm tạo ra. Tuy nhiên để làm được phương pháp này thì người thợ gốm sẽ phải có tay nghề cao và có sự sáng tạo thì các sản phẩm được tạo ra mới mang tính nghệ thuật. Hoặc người ta có thể sử dụng phương pháp trang trí bằng cách cắt gọt, sản phẩm sau khi được chuốt xong thì đem phơi nắng, khi nào đất sẽ cứng lại thì sẽ tiến hành cạo, gọt hoặc sửa theo ý muốn. Cũng có những sản phẩm có hình thù khó hơn thì họ sẽ sử dụng phương pháp in hoa bằng khuôn.

Nói chung để tạo ra những hoa văn khác nhau thì có rất nhiều cách, nhưng không phải kết hợp hoa văn nào với sản phẩm nào cũng tạo ra được tác phẩm đẹp đâu nhé, những người nghệ nhân thực sự mới có đủ khả năng để kết hợp chúng sao cho hài hòa nhất. Và đó cũng chính là cái riêng trong họ mà không phải bất cứ ai cũng sở hữu được.

2.4. Tráng men sản phẩm

Sau khi sản phẩm đã cơ bản hoàn chỉnh, người thợ gốm sẽ đem sản phẩm nung lên sau đó mới tráng men hoặc cũng có thể làm ngược lại tùy theo từng loại sản phẩm với tính chất khác nhau.

Có một điều lưu ý ở đây đó alf trước khi tráng men cho sản phẩm người thợ gốm sẽ phải thực hiện làm sạch bụi bám trên sản phẩm để tạo ra sản phẩm hoàn hảo nhất.

2.5. Nung đốt sản phẩm

Trong tất cả có lẽ đây là công đoạn quan trọng nhất quyết định sự thành bại của sản phẩm gốm. Người ta có thể sử dụng nhiều loại lò khác nhau để đảm bảo đạt yêu cầu của các sản phẩm gốm về nhiệt độ và hình thái. Hiện tại thì lò cóc và lò bầu đang được sử dụng phổ biến. Tuỳ thuộc vào từng loại sản phẩm với các mức nhiệt độ khác nhau mà người ta sẽ lựa chọn sử dụng loại lò cho phù hợp.

Bạn là người yêu thích nghề gốm và muốn bước chân vào ngành nghề này có lẽ những thông tin vừa rồi sẽ giúp ích cho bạn rất nhiều đấy. Tuy nhiên có một điều nữa mà bạn cần biết đó là yêu cầu của nghề gốm, hãy theo dõi nội dung tiếp theo để hiểu rõ hơn.

3. Yêu cầu công việc của nghề gốm là gì?

Nghệ nhân gốm chính là những người thổi hồn cho nét tinh hoa văn hoá dân tộc Việt, để trở thành một nghệ nhân làng gốm bạn cần phải có niềm đam mê với nghề gốm. Nghề gốm không phải nghề đơn giản như mọi người thường nghĩ, để tạo ra những sản phẩm gốm hoàn hảo thì cần có lòng yêu nghề mới có thể vượt qua những khó khăn mà công việc tạo ra. 

Bên cạnh đó, nghệ nhân gốm cần phải có tố chất cần cù, tỉ mỉ trong công việc. Đối với một nghề đòi hỏi sự tinh xảo như nghề gốm nếu bạn không chịu khó học tập, rèn luyện để nâng cao kỹ năng tay nghề thì chắc chắn bạn sẽ không thể tạo ra những sản phẩm mới bắt kịp với xu hướng thị trường. Những đường nét trang trí trên sản phẩm cũng đòi hỏi người thợ gốm phải cực kỳ tỉ mỉ mới tạo ra được.

Sáng tạo là yếu tố luôn có sẵn trong con người thợ gốm, bạn biết rằng những bàn tay khéo léo không thể cứ thế mà tạo ra những hoạ tiết đẹp mà nó là sự kết hợp giữa tâm hồn sáng tạo và sự uyển chuyển của đôi bàn tay. Chính vì vậy bạn cần phải biết kết hợp chúng với nhau để trở thành một nghệ nhân thực sự.

Nghề gốm là nghề không yêu cầu người làm phải sở hữu bất cứ trình độ bằng cấp hay chuyên môn cụ thể nào cả, chỉ cần người thợ gốm có sự đam mê, yêu thích công việc cùng với ý chí phấn đấu trong công việc thì chắc chắn bạn sẽ trở thành một nghệ nhân gốm đích thực trong làng gốm này.

4. Sự thật đằng sau những lời khen có cánh trong nghề Gốm

Ngày nay xã hội ngày càng phát triển theo hướng công nghiệp hoá, những ngành nghề truyền thống có nguy cơ bị mai một theo thời gian. Những nghệ nhân gốm từ bao đời nay vẫn được công chúng tặng cho những lời khen có cánh và nó theo họ cho đến tận bây giờ, không ai phủ nhận sự ảnh hưởng lớn lao của nghề gốm đến với thị trường, tuy nhiên có điều mà họ lo ngại đó là các sản phẩm hiện địa khác sẽ dần thay thế những sản phẩm gốm truyền thống này.

Trước sự cải cách hoá toàn xã hội, những sản phẩm gốm có chút đáng lo song không vì thế mà những nghệ nhân bỏ cuộc. Họ vẫn đứng trên chiến tuyến và chiến đấu hết tâm huyết và khả năng của mình với mong muốn giữ vững chỗ đứng cho những sản phẩm mình tạo ra.

Tưởng chừng các sản phẩm gốm dần bị mai một nhưng đó lại là ý nghĩ sai lầm khi thực tế cho thấy các sản phẩm gốm mang giá trị lớn lại được nhiều người ưa chuộng về để chưng trong nhà, hay là những sản phẩm gia dụng như bát, đĩa ngày càng được cải thiện về hình dáng, màu sắc và kích thước để thu hút và giữ chân người tiêu dùng, điều đó làm cho những tín đồ của gốm không thể rời bỏ chúng.

Nói chung đây là nghề tuy có khó khăn vất vả nhưng nếu như bạn biết phát huy thế mạnh và sở trường của mình kết hợp với sự sáng tạo thì chắc chắn bạn sẽ tạo ra được kỳ tích, nó sẽ không còn bấp bênh như người ta đồn thổi nữa, tôi tin bạn sẽ làm tốt để đưa những sản phẩm gốm của mình tạo ra đến với nhiều người dân Việt Nam hơn.

5. Tìm việc làm nghề gốm ở đâu?

Hiện tại ở nước ta có rất nhiều làng nghề gốm truyền thống như là Bát Tràng ( Gia Lâm ), làng gốm Chu đậu ( Hải Dương ), Làng gốm Thanh Hà ( Hội An) hay làng gốm Bàu Trúc ( Bình Thuận ),... Nếu bạn ở gần những địa chỉ này có thể trực tiếp đến đó để nộp hồ sơ ứng tuyển. Ngoài ra còn có các xí nghiệp, nhà máy sản xuất gốm đại trà cũng có nhu cầu tuyển dụng rất lớn, bạn có thể truy cập vào timviec24h.vn để tham khảo. 

Bài viết trên đây tôi đã chia sẻ cho các bạn những thông tin về nghề gốm, qua đây có thể các bạn đã hiểu rõ hơn về ngành nghề truyền thống này, biết được công việc cụ thể của những nghệ nhân gốm cần thực hiện những gì và yêu cầu cần có của họ, Hy vọng rằng bạn đọc sẽ cảm thấy hài lòng khi tham khảo bài viết, hãy truy cập timviec24h.vn thường xuyên để cập nhật những thông tin mới nhất về các ngành nghề khác, cảm ơn các bạn đã dành thời gian theo dõi, chúc các bạn sớm tìm được công việc mong muốn.

Tham khảo chi tiết File mẫu mô tả công việc nghề gốm bên dưới, xem và tải về bằng cách nhấn vào File: 

mo-ta-cong-viec-nghe-gom-moi-nhat.docx

Đăng ngày 20/11/2020, 20 lượt xem