Clean code là gì - Lời “giải đáp” cùng các thông tin hữu ích

Mục lục

1. Tìm hiểu giải đáp về Clean Code là gì?

Đầu tiên để tưởng tượng một cách dễ hiểu hơn thì bạn nghĩ rằng mình đang trong một thư viện và cần tìm kiếm một vài quyển sách nào đó. Nếu như sách tại thư viện được sắp xếp và có sự phân loại cụ thể thì bạn sẽ tìm kiếm được các cuốn sách mà mình cần nhanh hơn. Hay như việc không gian thiết kế thoáng rộng sẽ giúp bạn có được cảm giác thoải mái để đọc sách. Tất nhiên là với Clean Code cũng sẽ như vậy đó. 

Thực chất khi bạn cần viết về Code hay hướng tới một ý tưởng tuyệt vời thì bạn sẽ cần biết viết điều đó ngắn gọn ra sao, gọn gàng thế nào, Từ đó giúp tất cả các thành viên khác trong team tất cả đều hiểu được code của bạn đơn giản hơn chỉ cần đọc được tên hay về package name, class chẳng hạn là đã hiểu được tất cả. 

Còn nếu như bạn viết code mà chỉ bạn có thể hiểu và không ai hiểu được thì sẽ ra sai người trong team bạn cũng không thể biết nó chạy thế nào. Code bạn viết được coi như Clean khi tất cả mọi người làm việc trong team hiểu từ đó Clean Code có thể đọc và tiến tới sự phát triển bởi chính các developer khác, tiến tới thay đổi mở rộng cũng như bảo trì.

2. Vậy Clean Code có các đặc điểm ra sao?

Bạn cần biết rằng có rất nhiều lý do dẫn tới việc bạn cần quan tâm tới Code của mình và qua đó mô tả chi tiết cho quá trình suy nghĩ của bạn cho người khác hiểu. Bởi vậy mà bạn cũng cần có thời gian bắt đầu suy nghĩ cho việc Clean Code giúp mã nguồn có sự chất lượng tác động tới lợi ích nhóm dễ đọc. 

Hơn nữa là việc mà bạn cũng cần nắm rõ được các đặc điểm của quá trình Clean Code của mình hướng tới: 

+ Sự đơn giản giải quyết vấn đề một cách ngắn gọn nhất và không có sự phức tạp hóa cho code. 

+ Clean Code mang tính trực tiếp hơn hướng tới giải quyết vấn đề đang được đề đang được đề cập đến nhanh nhất. 

+ Tạo sự dễ độc qua đó giúp các lập trình viên khác sai khi tiếp nhận công việc và đọc code của bạn có thể hiểu được ý nghĩa của từng dòng code mà bạn viết ra. 

+ Đảm bảo sự cải tiến tức là code có thể mở rộng chủ động thay đổi mà không tạo ra sự xáo trộn cho mã nguồn. 

+ Việc Clean Code vẫn cần có Unit test cũng như Acceptance vì đảm bảo cho mã nguồn chạy đúng theo các trường hợp. 

+ Sự định danh tốt hơn và thể hiện theo đúng từng thành phần đưa vào. 

+ Code của bạn cũng cần có ít sự phụ thuộc từ đó giúp thay đổi và dễ dàng mở rộng hơn về các dự án tiếp nối. 

+ Chắc chắn về việc không có mã nguồn trùng lặp xảy ra. 

+ Luôn thể hiện được ý tưởng của bản thiết kế và đảm bảo chắc chắn đúng ý ý tưởng đưa ra đó. 

Ngoài ra Clean Code chính là một điểm mà nhà tuyển dụng sẽ thường nhắm tới để đánh giá về sự khác biệt giữa một lập trình viên thông minh cùng với một lập trình viên chuyên nghiệp. Vì chắc chắn một chuyên gia viết code tốt thì Clean Code những người khác cũng có thể hiểu một cách dễ dàng. 

3. Clean Code và sự điểm danh về các yếu tố gây ảnh hưởng

Việc áp dụng thực tế với một lập trình viên để tạo ra sản phẩm chắc chắn sẽ có những lỗi xảy ra và cần tới sự khắc phục để tạo ra kết quả thay đổi hoàn hảo nhất. Clean Code cũng sẽ có rất nhiều yếu tố tác động gây ảnh hưởng có thể kể đến như: 

- Sự định danh thể hiện qua các biến cùng các hàm, lợp và package luôn cần có sự ngắn gọn luôn thể hiện được ý nghĩa. Lưu ý rằng không được đặt tên mang tính chung chung hay khó hiểu, vì dụ cụ thể hơn như một mã nguồn không tốt sẽ gồm (x, a, get hay data) còn một mã nguồn tốt sẽ là (nameDoctor,  hoặc getName),...

- Hàm sử dụng sẽ là không quá dài có nhiều tham số và làm nhiều nhiệm vụ. Thể hiện qua như không tốt là việc tên hàm không rõ ràng chứa nhiều tham số không cần thiết “int calculate (int number1, number 2, int number 3){}”. Cạnh đó một mã hàm tốt là tên rõ ràng hơn và tham số là ít hơn 3 như “int calculate (int number1, number 2){}”. Việc lạm dụng quá nhiều và không đúng mục đích sẽ luôn luôn không tốt với Clean Code. 

- Sự định dạng mã nguồn hay chính là Format về các khoảng cách cho việc lùi đầu dòng. 

- Thiết kế hay kiến trúc tồi cũng là yếu tố tác động bạn cần chú ý vì điều đó sẽ làm cho việc mở rộng hay thay đổi code trở nên khó khăn hơn rất nhiều. 

- Các bản kiểm thử bị thiếu từ đó cũng sẽ dần tới chất lượng không thực sự được đảm bảo cho một mã nguồn ổn định. 

Bởi vậy mới thấy được để nắm được về Code hay Clean Code sẽ đâu phải là dễ dàng đúng không. Ngoài việc hiểu được nó là gì thì bạn cũng sẽ cần nắm được về các đặc điểm cũng như vô vàn các yếu tố ảnh hưởng để có thể tránh khỏi các sai lầm khi làm việc. Từ đó mới giúp tạo nên một kết quả hoàn hảo nhất cho sản phẩm mà bản thân tạo ra.

4. Các quy tắc khi áp dụng Clean Code của một lập trình viên

Ngoài ra đối với một lập trình viên khi thực hiện viết Code hay như tạo Clean Code của mình thì cũng cần tuân thủ theo một số quy tắc nhất định. Vì thông qua đó mới tạo nên một hiệu quả làm việc cao nhất giúp sản phẩm đưa ra với tính ứng dụng phổ biến hơn rất nhiều, gắn kết về team nhóm. 

4.1. Create Meaningful Names - Tạo tên có ý nghĩa

Các đối tượng là gì, các biến sử dụng, các lớp cùng các hàm sẽ luôn có ý nghĩa nhất định và tạo nên sự liên kết giữa lập trình viên với bản code mà họ đang viết. Vậy nên, khi mà bạn sử dụng về các tên không rõ ràng cũng không thể mô tả về các biến hay mô tả các lớp hàm thì chính bạn đang làm mất đi sự logic gây sự khó khăn cho update hay chỉnh sửa về sau. Cũng chính các đồng nghiệp của bạn khi đọc code của như đi vào một mê cung mà không tìm được đường ra vậy. 

Ví dụ đơn giản như việc khi muốn thể hiện về một danh sách khách hàng qua biến list 1 thì bạn có thể thay thế dùng về listCustomer tránh được sự lộn xộn và nhầm lẫn. 

Chung lại thì trong việc đặt tên bạn sẽ cần nhớ về 3 câu hỏi lớn: Là cái gì? Dùng để làm gì? và Làm sao để sử dụng? Chỉ cần thêm vài giây suy nghĩ cho một cái tên “chuẩn” nhưng bạn đã tiết kiệm được hàng giờ đồng hồ sau này khi làm việc. 

4.2. Biểu thị các hàm các lớp nên ngắn gọn và duy nhất

Nếu bạn là một lập trình viên vậy bạn đã bao giờ bắt gặp về một hàm với hàng trăm hay hàng ngàn dòng hay chưa. Câu trả lời là có thì bạn chắc chắn sẽ đau khổ cho việc duyệt, đọc chưa tính tới việc sửa. TUy nhiên, các comment sẽ là sự giúp ích cho bạn nhưng ở mức độ nào đó mà bạn nên khai thác. 

Bởi vậy mà khi thực hiện thì tốt nhất bạn nên để hàm ngắn nhất có thể tối ưu tức là hàm được cho lý tưởng tối đa là không quá 20 dòng. Hay như áp dụng nguyên tắc dài thì chia nhỏ với nhiều hàm con và mang một việc duy nhất, ví dụ “Get Credit Score()” bạn nên chia thành “Get Credit Reports() với FilterOutstandingMarks() và ApplyCreditHistoryAge()”

4.3. Các đoạn Code không cần thiết hãy xóa bỏ chúng

Giữ lại các đoạn code xấu có lẽ là một thói quen xấu nhất của lập trình viên khi làm việc. Nếu bạn từng là lập trình viên chắc hẳn đã quen thuộc cho việc thường xuyên đi sửa chữa lại hay phải tối ưu một đoạn code nhưng chỉ sau khi comment thi lại bắt đầu viết lại code mới. Tất nhiên là đoạn code đó vẫn hoạt động được thì bạn cần nên giữ lại nhưng sau thời gian thì cũng sẽ khiến file nguồn có vấn đề. Vậy nên điều tốt nhất chúng ta cần thực hiện là nên loại bỏ chúng để giúp việc Clean Code tốt hơn. 

4.4. Rút gọn Code là tốt nhưng đừng quá mức

Chắc chắn sẽ có rất nhiều lập trình viên luôn muốn kết hợp việc clean code với clever cod dạng dồn 10 dòng chỉ thành một dòng để nhìn. Tuy nhiên, dù là tốn ít không gian nhưng có thật sự giúp chúng ta dễ hiểu. Có lẽ viejc code này sẽ thường mang tính cá nhân với những người đầu ốc khác biệt mới có thể tạo nên mong muốn sự thách thức bản thân nhưng vô tình đó là điều xấu khi người sau lại cần thời gian để nghiên cứu bài toán. 

Do đó đúng để cái tôi chen lấn mà hãy đưa ra giải pháp tốt hơn cho những người tiếp theo mình. Hay đôi khi bạn là người sử dụng nó nhưng theo thời gian thì bạn cũng quên đi cách sử dụng về điều mình đã từng làm. 

4.5. Kiến thức cần có sự phù hợp với Project

Tất nhiên là sẽ có rất nhiều kiến thức hay như kiến trúc mà bạn có thể sử dụng cho bản thân mình trong việc tạo ra sản phẩm và dự án. Tuy nhiên, có lưu ý rằng bạn cũng cần đưa ra sự lựa chọn đúng theo nhu cầu và tương thích với kiến trúc chứ không phải là ưu tiên cho điều tốt nhất. 

Ví dụ cụ thể là việc sử dụng Model View Controller là phổ biến với phát triển web bởi nó giúp giữ Code luôn được thiết kế giúp giảm về thời gian bảo trì. 

4.6. Viết Comment hợp lý hơn

Trong thế giới lập trình việc viết một bình luận cùng sự hợp lý và thích hợp sẽ luôn là nguyên tắc lâu đời nhất được áp dụng. Đặc biệt khi được giới thiệu về cá comment thì người mới tham gia lại có xu hướng lạm dụng quá nhiều tạo sư mô tả không cần thiết thiếu đi tính hợp lý. 

Vậy nên nguyên tắc lưu ý nhỉ là comment sẽ luôn tồn tại để giải thích cho một đoạn Code chứ không phải là điều mà bạn chưa làm. Khi đưa ra được đoạn Code đủ sạch thì đã giải thích được điều làm là gì và comment đóng vai trò làm sáng tỏ thêm mà thôi. 

Bên cạnh đó cũng sẽ còn rất nhiều nguyên tắc khác mà bạn cũng cần có sự tuân thủ thiêm để tìm hiểu kỹ hơn về việc Clean Code cho chính mình. Đừng bao giờ làm điều gì đó trở nên trừu tượng hóa quá mức đôi khi đơn giản hiệu quả nhận được sẽ cao hơn rất nhiều. 

Tựu chung lại mong rằng bài viết đã đưa ra được những điều đúng nhất để giúp bạn có sự tìm hiểu tốt về Clean Code là gì. Cũng như qua đó hiểu hơn được về tương lai tham gia trở thành một lập trình viên chuyên nghiệp sẽ ra sao.   

Đăng ngày 20/11/2020, 5 lượt xem