Bảo hộ thương hiệu và các ký hiệu liên quan trong đăng ký bảo hộ thương hiệu

Mục lục

Trong nền kinh tế có xu hướng hội nhập ngày càng sâu và rộng như ngày nay thì vai trò của việc đăng ký bảo hộ thương hiệu là rất quan trọng. Mỗi một tổ chức doanh nghiệp đều muốn có một vị trí nhất định trên thị trường. Bên cạnh đó sẽ là một vị thế vững chắc trong lòng của người tiêu dùng. Những điều đó được thể hiện thông qua một thương hiệu mà mỗi doanh nghiệp tự định hình cho mình. Có thể nói, thương hiệu chính là yếu tố quan trọng hàng đầu tạo nên thành công cho các đơn vị kinh doanh. Chính vì vậy, các kiến thức về đăng ký bảo hộ thương hiệu là những kiến thức cực kỳ quan trọng đối với chủ doanh nghiệp và những người làm kinh tế, kể cả đối với các sinh viên kinh tế tài chính đang còn ngồi trên ghế nhà trường. 

1. Định nghĩa về bảo hộ thương hiệu và những vấn đề liên quan

Đầu tiên, thương hiệu được hiểu như thế nào? Mỗi doanh nghiệp, mỗi đơn vị kinh doanh khi ra đời sẽ tự định hình cho mình những phương hướng phát triển và tiếp cận thị trường khác nhau. Cách tiếp cận tốt nhất chính là quảng bá cho tên thương hiệu của mình. Đó là những yếu tố giúp chủ thể khác nhận dạng được đơn vị cung cấp nên những sản phẩm dịch vụ mà họ sử dụng. Những yếu tố đó có thể là logo, nhãn hiệu, tên thương mại và những giá trị khác giúp cho chủ doanh nghiệp quảng bá được mình. Tổng hòa tất cả những giá trị đó sẽ được gọi là thương hiệu. Tóm lại, thương hiệu có thể là bất cứ thứ gì được gắn liền với các sản phẩm hoặc dịch vụ mà đơn vị cung cấp. Những điều đó nhằm làm cho chúng được nhận biết rõ ràng với các sản phẩm hay doanh nghiệp cùng loại khác trên thị trường.
Thương hiệu là giá trị cốt yếu tạo nên sự thành công cho mỗi đơn vị kinh doanh. Tầm quan trọng đó sẽ không thể nào có thể bị phủ nhận. Chính vì thế mà xã hội hiện đại đã đặt ra yêu cầu về đăng ký bảo hộ cho thương hiệu. Có nhiều cách hiểu khác nhau về đăng ký bảo hộ thương hiệu là gì hay vai trò thực sự của việc làm này. Nhưng nhìn chung có thể hiểu đây là cách thức để bảo vệ cho sự thành công của doanh nghiệp. Hay nói cách khác là phương thức bảo đảm sự toàn quyền của chủ sở hữu đối với chính thương hiệu của mình trước những tác động có thể xảy ra. Một thương hiệu đã được đăng ký bảo hộ không những góp phần bảo vệ doanh nghiệp mà còn là đảm bảo quyền lợi của khách hàng. Ngược lại nếu thương hiệu không có gì bảo đảm, những trường hợp như bị sao chép, làm giả, làm nhái sẽ rất dễ xảy ra. Hoặc các đối thủ cạnh tranh sử dụng những thủ đoạn gây tác động xấu đến doanh nghiệp thông qua thương hiệu sẽ đưa đến các hệ lụy khôn lường. Lúc đó người bị thiệt hại đầu tiên và nghiêm trọng nhất sẽ là doanh nghiệp mà không gì có thể bù đắp được.

2. Các ký hiệu liên quan đến bảo hộ thương hiệu

Chắc hẳn chúng ta không lạ lẫm gì với các biểu tượng ®, ™, SM và © đi kèm với tên sản phẩm, thương hiệu hay bao bì, nhưng đôi lúc không hiểu các biểu tượng đó có nghĩa là gì, cách sử dụng như thế nào, và dùng sai có bị phạt không?  Trong khuôn khổ bài viết này, cùng với các vấn đề khác liên quan đến đăng ký bảo hộ thương hiệu, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cơ bản ý nghĩa và cách sử dụng các kí hiệu có liên quan, và những lưu ý khi sử dụng nhé!

2.1. Trademark (Nhãn hiệu) - ™

Trademark là những ký hiệu để phân biệt sản phẩm dịch vụ hoặc của chính một công ty này với sản phẩm/dịch vụ của một công ty khác. Người ta dùng TM khi nhãn hiệu đó chưa được hoặc không được bảo hộ nhưng chủ sở hữu muốn dùng biểu tượng đó như một nhãn hiệu và khẳng định quyền của mình đối với nhãn hiệu đó để cảnh báo bên thứ 3 không nên xâm phạm. TM không có nghĩa rằng đó là một nhãn hiệu đã được bảo hộ, do vậy nếu nhãn hiệu nào đã được bảo hộ mà gắn TM vào sẽ khiến người khác mặc định đó là nhãn hiệu chưa được bảo hộ. Một số cá nhân/tổ chức sử dụng ký hiệu SM thay cho TM, ký hiệu này được hiểu giống như ký hiệu TM, nhưng SM có nghĩa là (Service Mark – Nhãn hiệu dịch vụ), khi dùng SM thì người ta hiểu nhãn hiệu đó là nhãn hiệu dùng cho nhóm dịch vụ chứ không phải là nhóm hàng hóa.

2.2. Registered (đã đăng ký bảo hộ) - ®

Ký hiệu (R) là viết tắt của từ Registered có nghĩa là đã đăng ký, đã được bảo hộ. Đây là quy ước chung của quốc tế nhằm thể hiện cho những dấu hiệu mà nó đi kèm chính là các hàng hóa đã được bảo hộ. Như vậy đối với các nhãn hiệu có chứa kí hiệu này, ta biết được rằng doanh nghiệp đã đăng kí bảo hộ và sở hữu nó một cách hợp pháp, được cơ quan nhà nước công nhận bảo hộ. Sự công nhận này mang đến cho doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng nhiều lợi ích.
- Đối với doanh nghiệp đó chính là sự uy tín, đẳng cấp, khẳng định chất lượng và độ tin cậy của những sản phẩm dịch vụ mà nó mang lại. Đồng thời là như một sự thông báo đến với các chủ thể kinh doanh khác về sự độc quyền của doanh nghiệp với nhãn hiệu này, nếu như xâm phạm vào bản quyền nhãn hiệu này sẽ phải bị xử lý theo quy định của pháp luật.
- Còn đối với khách hàng, một logo được gắn với chữ (R), sẽ làm cho khách hàng cảm thấy tin tưởng, an tâm, không lo mua nhầm hàng giả, hàng nhái. Nên nó cũng gián tiếp bảo vệ chính quyền lợi người tiêu dùng.

2.3. Copyrighted (bản quyền) - ©

Đây là ký hiệu dùng để tuyên bố đối tượng đó đã được bảo hộ độc quyền, nghiêm cấm tất cả mọi tổ chức, cá nhân sử dụng một sản phẩm, dịch vụ hay một ý tưởng nào đó nếu chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu. Khác với Trademark và Registered chỉ sử dụng trong lĩnh vực kinh doanh, Copyrighted áp dụng cho tất cả những nơi có sự xuất hiện của sáng tạo, của tác giả, của người tạo ra tác phẩm/ ý tưởng/ thông tin… 

3. Những lưu ý khi sử dụng ký hiệu trong bảo hộ thương hiệu

Trước hết, các dấu hiệu không được bảo hộ thương hiệu bao gồm những gì:
–  Những từ dùng để mô tả hàng hóa hoặc dịch vụ chẳng hạn như CHANH LEO cho các loại đồ uống hoặc QUỐC TẾ cho những dịch vụ vận chuyển hàng hóa;
– Thông thường những từ hoặc cụm từ như TRẮNG TUYỆT ĐỐI cho giấy, hoặc THÂN THIỆN MÔI TRƯỜNG cho những dịch vụ tái chế cũng không được bảo hộ;
– Những tên phổ biến;
– Những tên địa danh, đặc biệt là những tên của các thành phố, thị trấn hay tên của vùng ngoại ô hoặc ranh giới cho những hàng hóa hoặc dịch vụ mà bạn muốn gắn nhãn hiệu;
–  Những chữ viết tắt, những từ cấu tạo bằng những chữ đầu của một nhóm từ, các con số hoặc những chữ cái phổ biến đã được sử dụng liên quan tới hàng hóa;
– Chỉ những hệ chữ Latin mới có khả năng được bảo hộ, các hệ chữ tượng hình như chữ Phạn, chữ Hán, chữ của người Ả rập… sẽ không được bảo hộ riêng;
– Quá nhiều chữ hoặc hình vẽ quá phức tạp hoặc hình vẽ đơn giản như hình tròn, hình tam giác, hình vuông bị đánh giá là không được bảo hộ riêng.
– Quốc kỳ;
– Quốc huy;
– Các dấu hiệu chứng nhận;
– Các dấu hiệu mang tính kích động bạo lực, vi phạm thuần phong mỹ tục;
– Tên thật, bí danh, bút danh của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới không chỉ của Việt Nam mà còn trên toàn thế giới;
–  Các từ viết tắt và những tên hay Tổ chức phi chính phủ.
Việc sử dụng các ký hiệu ở mục 2 sẽ cho người khác biết được “tình trạng pháp lý” của nhãn hiệu. Việc sử dụng và giải thích các nhãn hiệu này là theo sự sử dụng và cách giải thích phổ biến trên thế giới. Hầu hết ở các nước đều công nhận quyền sử dụng ký hiệu R phải là của các doanh nghiệp có đăng ký bảo hộ với cơ quan nhà nước. Việc sử dụng ký hiệu R mà không đăng ký là vi phạm pháp luật. Về vấn đề này, pháp luật Việt Nam lại có quy định rõ về biện pháp xử phạt khi sử dụng sai tại Nghị định 99/2013/NĐ-CP như sau:

“Điều 6. Vi phạm quy định về chỉ dẫn bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp

1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng (*) đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Chỉ dẫn sai về đối tượng, yếu tố được bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, chủ thể quyền sở hữu công nghiệp, tác giả sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí;

b) Chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý, phạm vi bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp (được hiểu là việc sử dụng thông tin chỉ dẫn gây hiểu sai lệch rằng đối tượng đang được bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp tại Việt Nam mặc dù không được hoặc chưa được bảo hộ, kể cả trường hợp đối tượng đó tuy đã nộp đơn đăng ký nhưng chưa được cấp văn bằng bảo hộ hoặc văn bằng bảo hộ đã bị huỷ bỏ, chấm dứt hiệu lực hoặc hết thời hạn bảo hộ)

c) Chỉ dẫn sai hoặc không ghi chỉ dẫn về hàng hóa được sản xuất theo hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp.

2. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên hàng hóa, phương tiện kinh doanh đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều này;

b) Buộc cải chính công khai đối với hành vi vi phạm quy định tại Điểm a, Điểm b Khoản 1 Điều này;

c) Buộc sửa đổi, bổ sung chỉ dẫn đối với hành vi vi phạm quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều này.

Mức phạt tiền nêu trên là mức phạt tiền đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.

Như vậy, khi doanh nghiệp chưa tiến hành đăng ký bảo hộ nhãn hiệu mà lại sử dụng ký hiệu R để đánh dấu nhãn hiệu của mình là độc quyền, đã đăng ký bảo hộ là hành vi chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý và phạm vi bảo hộ của nhãn hiệu. Doanh nghiệp có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng; đồng thời kèm theo đó là biện pháp buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên hàng hóa, phương tiện kinh doanh và buộc cải chính công khai đối với hành vi vi phạm.
Do đó, khi sử dụng các ký hiệu “đánh dấu chủ quyền” trên nhãn hiệu của mình, các doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ các quy định của pháp luật có liên quan để tránh hậu quả đáng tiếc vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến uy tin, thương hiệu của doanh nghiệp.

Đăng ngày 21/09/2019, 179 lượt xem